ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၈) **ဗုဒၶရတနာ ဖတ္စာ**

တတိယတန္း

ဗုဒၶရတနာ ဖတ္စာ

ဆရာ။   ။ ကေလးမ်ား…ဆရာတုိ႔ေရာ ကေလးမ်ားပါး ကုိးကြယ္ရာျဖစ္ေတာ္မူေသာ ဗုဒၶျမတ္စြာ အျဖစ္ေတာ္စဥ္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကုိ သူငယ္တန္းတုန္းကပင္ ေျပာျပခဲ့ၿပီ၊  ခပ္က်ယ္က်ယ္ အျဖစ္ေတာ္စဥ္ကုိ စတုတၳတန္းက်မွ ျပဦးမည္၊ ယခုအခါ ထိုဗုဒၶျမတ္စြာ၏ ဂုဏ္ေတာ္မ်ားကို ဖတ္စာလုပ္ၿပီးဖတ္ၾကရေအာင္၊ အရက်က္ထားတ့ဲ အရဟံ ဂုဏ္ေတာ္အနက္ကုိ ရြတ္ၾကစမး္ကြဲ႕။

တပည့္မ်ား။     ။ သံၿပိဳင္ ညီညီ, ဘုရားဘက္သုိ႔ လက္အုပ္ခ်ီ၍ ခပ္ျဖည္းျဖည္းရြတ္။

ဆရာ။     ။ ကုိင္း, အဲဒီဂုဏ္ေတာ္အနက္ကုိ တစ္ခါတည္း နားလည္းေအာင္ ဖတ္စာဖတ္ၾကကြဲ႕၊ [အသံျပတ္သားေသာ ကေလးမ်ားကို တစ္လွည့္စီ အဖတ္ခုိင္း၊ အမ်ားက စာအုပ္ၾကည့္ၿပီးလိုက္ေနပါေစ၊ အရဟံဂုဏ္ေတာ္အနက္ကုိ က်က္ေသာေန႔၌ အရဟံဂုဏ္ေတာ္ဖတ္စာကို ဖတ္ေစျခင္းသည္ သဘာဝက်၏]

(၁) အရဟံဂုဏ္ေတာ္

(က) မ်ားစြာေသာ လူတို္႔၏ စိတ္သည္ မစင္ၾကယ္ပါ၊ ျဖဴစင္ေသာပုဝါကေလး၌ အမည္းကြက္၊ အျပာကြက္၊ အစိမ္းကြက္၊ အနီကြက္မ်ား ထင္ေနသကဲ့သုိ႔ လူတုိ႔၏ စိတ္မွာလည္း မစင္ၾကယ္ေသာ အကြက္ကေလးေတြ အမိ်ဳးမ်ိဳးထင္ေနတတ္ပါသည္။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၇) **တတိယတန္း အရက်က္ရန္စာမ်ား**

တတိယတန္း

အရက်က္ရန္စာမ်ား

[ေအာက္တန္း စာမ်ားကိုမရေသးလွ်င္ ႏႈတ္တတ္ပါရေစ။]

ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ျမန္မာျပန္။

၁။ ဣတိပိ ေသာဘဂဝါ အရဟံ...ထုိရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားသည္ ကိေလသာတို႔မွ ေဝကြာေတာ္မူ၍ ပူေဇာ္အပ္ေသာ ပစၥည္းတုို႕ကို ခံယူေတာ္မူထုိက္ေသာ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္လည္း “အရဟံ”ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္ ထင္ရွားေတာ္မူပါေပသည္တကား။

၂။ ဣတိပိ ေသာဘဂဝါ သမၼာသမၺဳေဒၶါ…ထုိရွင္ေတာ္ျမတ္စြာဘုရားသည္ သိဖြယ္အတန္တန္ကုိ ေဖာက္ျပန္မရွိ ကုိိယ္ေတာ္တုိင္ သိေတာ္မူႏုိ္င္ေသာ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္လည္း “သမၼာသမၺဳဒၶ”ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္လည္းထင္ရွားေတာ္္မူပါေပသည္ တကား။

၃။ ဣတိပိ ေသာဘဂဝါ ဝိဇၨာစရဏသမၸေႏၷာ… ထုိရွင္ေတာ္ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဝိဇၨာဉာဏ္ေတာ္, သံုးေဘာ္ရွစ္ပါး အက်င့္စရဏ တစ္ဆယ့္္ငါးပါးႏွင့္ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္လည္း “ဝိဇၨာစရဏ သမပႏၷ”ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္ ထင္ရွားေတာ္မူပါေပသည္တကား။

၄။ ဣတိပိ ေသာဘဂဝါ သုဂေတာ… ထုိရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားသည္ ကို္ယ္္ေတာ္ျမတ္၏ ႂကြသြားပံုဉာဏ္ေတာ္၏ ျဖစ္ပံုႏွစ္ပါးစံု တင့္တယ္ေတာ္မူေသာ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္လည္း “သုဂတ”ဟူေသာ ဂုုဏ္ေတာ္အားျဖင့္ ထင္ရွားေတာ္မူပါေပသည္တကား။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၆) **ဒုတိယတန္းဆရာမ်ား သိရန္**

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ ပထမတြဲအဖြင့္

[ဒုတိတန္း ဆရာမ်ား သာသိရန္ညႊန္ျပခ်က္။]

၁။ ။ “ဣတိ+ပိေသာ+ဘဂဝါ” ဟုမျဖတ္ေစဘဲ “ဣတိပိ+ေသာဘဂဝါ” ဟုျဖတ္ပါေစ၊ “သမၼာ+သမၺဳေဒၶါ” ဟု မျဖတ္ေစဘဲ “သမၼာသမၺဳေဒၶါ”ဟု တစ္ဆက္တည္းရြတ္ပါေစ၊  “ဝိဇၨာ+စရဏ+သမၸေႏၷာ” ဟုမျဖတ္ေစဘဲ “ဝိဇၨာစရဏသမၸေႏၷာ” ဟုတစ္ဆက္တည္းရြတ္ပါေစ၊ “သတၳာေဒဝါ+မႏုႆာနံ” ဟုဖတ္တတ္ၾကသည္။  “သတၳာ+ေဒဝမႏုႆာနံ” ဟုဖတ္တတ္ပါေစ။

၂။ ။ “သြာကၡာေတာ=သြာခါေတာ” ဟုပါဌ္ႏွစ္မ်ိဳးလံုးပင္ သဒၵထံုးစံရွိပါသည္။

၃။ ။ “သု+ပဋိပေႏၷာ” စသည္ျဖင့္ ရြတ္တတ္ၾကေစ၊ “သုပၸဋိပေႏၷာ, ဥဇုပၸဋိပေႏၷာ, ဉာယပၸဋိပေႏၷာ, သာမိစိပၸဋိပေႏၷာ” ဟုရြတ္ဖတ္ပါေစ။

၄။ ။ ဆုေတာင္း၌ “အာသဝကၡယံ+ ဝဟံေဟာတု” ဟုအဆိုမွားတတ္၏၊ အဂုၤတၱရ႒ ကထာ, ဧကနိပါတ, ၅-ပဏိဟိတအစၧဝဂ္, ဒုတိယသုတ္္အဖြင့္၌ “ဣဒံ ေမ ဒါနံ အာသဝခ​ယာဝဟံ ေဟာတု” ဟု ေသေသခ်ာခ်ာရွိပါသည္။ ထုိ “အာသဝကၡယာဝဟံ ” ပါဌ္သည္ “ဟိတာဝဟံ, သုခါဝဟံ” စေသာ ပါဌ္တို႔ႏွင့္လည္း ထပ္တူျဖစ္ပါသည္။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၅) **ဆုေတာင္းအဓိပၸာယ္**

ဆုေတာင္းအဓိပၸာယ္

ဆရာ။     ။ ဆုေတာင္း မတတ္လွ်င္ တစ္ဘဝၿပီးတစ္ဘဝ ဆက္ေနရလုိ႔ အုိရ နာရ ေသရတ့ဲ ဒုကၡေတြခ်ည္း ခံေနရမယ္ကဲြ႕၊ ဒါ့ေၾကာင့္ “လူခ်မ္းသာျဖစ္ရပါလုိ၏, နတ္ခ်မ္းသာျဖစ္ရပါလုိ၏” ဆုိတ့ဲဆုေတာင္းမ်ိဳးဟာ မေကာင္းဘူး၊ “နိဗၺာန္ ျမန္ျမန္ရပါလုိ၏” လို႔ဆုေတာင္းျခင္းသာ လမ္းမွန္တယ္၊ “ဣဒံ ေမ ပုညံ အာသဝကၡယာ ဝဟံ ေဟာတု=တပည့္ေတာ္၏ ဤေကာင္းမႈသည္ အာသေဝါ တုိ႔၏ ကုန္ရာ နိဗၺာန္ကုိ ေဆာင္ႏုိင္ပါေစသတည္း” ဆုိတ့ဲဆုေတာင္းကို ကုသုိလ္ေကာင္းမႈျပဳတုိင္း ေတာင္း ၾကရ တယ္။

တပည့္မ်ား။        ။ ဒီလုိဆုေတာင္းလုိက္ေတာ့ နိဗၺာန္ကို ျမန္ျမန္ရေရာ့လားဆရာ။

ဆရာ။     ။ ေအး, ေမးထုိက္ေပတယ္ကဲြ႕၊ ဆုေတာင္း႐ံုနဲ႕ေတာ့ မရဘူးကဲြ႕၊  ကုသုိလ္ျပဳုမွ ရတယ္၊ ကေလးမ်ားရဲ႕ ဩကာသ ကန္ေတာ့ခန္း ဆုေတာင္းမွာ “အပါယ္ေလးပါး, ကပ္သံုးပါး, ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါး, ရန္သူမ်ိဳး ငါးပါး, ဝိပတၱိတရားေလးပါး, ဗ်သနတရားငါးပါးတို႔မွ ကင္းလြတ္ၿငိမ္းသည္ျဖစ္၍” လို႔ ဆုေတာင္းတယ္ မဟုတ္လား။

တပည့္မ်ား။        ။ေတာင္းပါတယ္ဆရာ။

ဆရာ။     ။ အဲဒီ ဆုေတာင္းတ့ဲသူဟာ “သူ႕အသက္သတ္, သူ႕ဥစၥာခုိး” ဆုိတ့ဲ မေကာင္းတာေတြ လုပ္ေနလွ်င္အပါယ္ေလးပါးက လြတ္မလား။ အဒိႏၷာဒါန အျပစ္ထဲမွာ ရန္သူမ်ိဳး ငါးပါး ပါတယ္၊ သူ႕ဥစၥာခုိးေနတ့ဲသူဟာ “ရန္သူမ်ိဳးငါးပါးမွ လြတ္ရပါလုိ၏” လုိ႔ဆုေတာင္း႐ံုနဲ႕ လြတ္မလား။

တပည့္မ်ား။        ။ လြတ္မွာမဟုတ္ဘူးဆရာ။

ဆရာ။     ။ ေအး, ဆုေတာင္းဆုိတာ ကိုယ္လုိခ်င္တာကုိ ႏႈတ္ကထုတ္ေျပာတာပဲ၊ ဆုေတာင္း႐ံု နဲ႔ေတာ့ မၿပီးဘူး၊ မေကာင္းမႈ ဒုစ႐ုိက္ေတြကုိေရွာင္ၿပီး ကုသိုလ္ေကာင္းမႈေတြလုပ္ေနသူမွသာ ဆုေတာင္း အတုိင္းအပါယ္ေလးပါးစသည္မွလြတ္ၿပီး နိဗၺာန္ကုိ ျမန္ျမန္သိမယ္၊ မဂ္ဉာဏ္ ဖုိလ္ဉာဏ္ ဆုိတာလဲ နိဗၺာန္ကုိ မ်က္စိနဲျမင္သေလာက္ သိႏုိင္ျမင္ႏုိင္တဲ့ဉာဏ္ေတြပဲကြဲ႕။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၄) **ငါးပါးသီလ(အျပစ္ႏွင့္အက်ိဳး) ဖတ္စာ**

ငါးပါးသီလ ဖတ္စာ

ပါဏာတိပါတ အျပစ္ႏွင့္အက်ိဳး

ဆရာ။     ။ ကိုင္း, ပါဏာတိပါတ အက်ိဳး အျပစ္ကို သိရေအာင္ “ပါဏာတိပါတ္ သူ႔အသက္ သတ္က” ဆုိတ့ဲ လကၤာကုိ ရြတ္ၾကစမ္းကြဲ႕။

တပည့္မ်ား။        ။ သံၿပိဳင္ညီညီရြတ္။

ဆရာ။     ။ အဲဒီ လကၤာရဲ႕ ဆုိလိုတာေတြ နားလည္ေအာင္ ေအာက္ပါဖတ္စာ ကိုဖတ္ၾကကဲြ႕၊ (တစ္ေယာက္ကဖတ္, ကေလးမ်ားက စာၾကည့္ၿပီး နားစုိက္ေနေစ၊ ဤနည္းအားျဖင့္ တစ္လွည့္စီ ဖတ္ပါေစ။)

(၁) ေရွးေရွး ဘဝ၌ သူမ်ားအသက္ကို သတ္ခဲ့ဖူးသူမွာ ယခုဘဝ၌ မ်က္စိ, နား, ႏွာေခါင္း, လက္ေျခ စေသာကိုယ္အဂါၤမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းတတ္၏။

 သူ႔အသက္ မသတ္ခဲ့ဖူးသူကား ယခုဘဝ၌ မ်က္စိ, နား, ႏွာေခါင္း, လက္ေျခ စေသာ ကုိယ္အဂၤါမ်ား မခ်ိဳ႕ယြင္းဘဲ ျပည့္ျပည့္စံုစံုရွိတတ္ပါသည္။

(၂) သူ႔အသက္ သတ္ခဲ့ဖူးသူ၏ ႐ုပ္အဆင္းအသြင္သည္ မြဲျပာ ေျခာက္ေသြ႕၍ေနတတ္၏။ သူ႔အသက္ မသတ္ဖူးသူ၏ ႐ုပ္အဆင္းအသြင္ကား လွလွပပ တင့္တင့္တယ္တယ္ ရွိတတ္ ပါသည္။

(၃) သူ႔အသက္ သတ္ခ့ဲဖူးသူမွာ အားအစြမ္းလည္းခ်ိဳ႕ယြင္းတတ္၏။

မသတ္ခ့ဲဖူးသူကား ခြန္အားဗလ ေကာင္းတတ္ပါသည္။

(၄) သူ႕အသက္ သတ္ခ့ဲဖူးသူသည္လ်င္ျမန္ဖ်တ္လပ္ျခင္းလည္းမရွိပါ။

မသတ္ခ့ဲဖူးသူကား လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ဖ်တ္ဖ်တ္လပ္လပ္ရွိတတ္ပါသည္။

(၅) သူ႕အသက္ သတ္ခဲ့ဖူးသူသည္ ယခုဘဝ၌ေဘးရန္ကုိ လြန္စြာေၾကာက္တတ္၏။

မသတ္ခ့ဲဖူးသူကား ေဘးရန္ၾကံဳေသာ္လည္း မတုုုန္လွဳပ္တတ္ပါ။

(၆) ေရွးေရွးဘဝ၌ သူ႔အသက္သတ္ခ့ဲဖူးသူသည္ ယခုဘဝ၌ အသတ္ခံရတတ္၏။

သူ႔အသက္ မသတ္ခ့ဲဖူးသူကား သူမ်ား အသတ္ကုိ မခံရတတ္ပါ။

(၇) သူ႔အသက္ သတ္ခဲ့ဖူးသူမွာ အနာေရာဂါ မ်ားတတ္၏။

မသတ္ခဲ့ဖူးသူကား အနာေရာဂါ ကင္းရွင္းတတ္ပါသည္။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၃) **ဟိရီႏွင့္ ဩတၱပၸအေၾကာင္းႏွင့္ ျပစ္မွားမိေသာ အျပစ္မ်ားေျဖပံု**

ဟိရီႏွင့္ ဩတၱပၸအေၾကာင္း။

ဆရာ။     ။ကေလးမ်ား…ဤေလာကမွာ မိခင္ ဘခင္ သားသမီးႏွင့္ ဆရာတပည့္ ေဆြမ်ိဳး စသည္ျဖင့္ ခဲြျခား၍ နားလည္တ့ဲအျပင္ ကုိယ့္စည္းကမ္းနဲ႕ကိုယ္ ေနထိုိင္ရေပါင္းသင္းဆက္ဆံရတ့ဲ ထံုးတမ္း စဥ္လာလဲရွိေသးတယ္၊ ဥပမာ-သားနဲ႕အမိဆုိလွ်င္ သားကုိလဲ အမိက ေလးစားရတ့ဲ ေနရာရွိတယ္၊ သားေရွ႕မွာ (ကေလး ကေလးပင္ျဖစ္ေသာ္လဲ)ေစာင့္စည္းရတယ္၊ သားကလဲ အမိ ကို ေလးစားၿပီးအမိေရွ႕မွာ ကိုး႐ုိ႕ကားယား မေနရဘူး၊ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း မေျပာရဘူး၊ အဘႏွင့္သမီး ေမာင္ႏွင့္ႏွမ, ဦးႀကီးဦးေလးစသူႏွင့္တူမ, အေဒၚစသူႏွင့္တူ, ဆရာႏွင့္ တပည့္ စသူေတြဟာအျပန္အလွန္ေလးစားၾကရမယ္။

ဥပမာ။     ။ တပည့္ေရွ႕မွာ ဆရာျဖစ္သူက အထူးဣေျႏၵရရ (သိကၡာရွိရွိ)ေနရမယ္၊ တပည့္ မ်ားကုိေလွာင္လုိ႔ေျပာင္လု႔ိမေနရဘူး၊ တပည့္မ်ားကလည္း ဆရာေရွ႕မွာ တျခားေနရာထက္ပိုၿပီး ၿငိမ္ၿငိမ္ သက္သက္ ေနရတယ္၊ အဲဒီလုိ ကိုယ့္စည္းကမ္းနဲ႔ကုိယ္ ေနဖို႔ရန္လဲ စည္းကမ္း သိ႐ံုနဲ႕ မၿပီး ေသးဘူး၊ စိတ္ထဲမွာ ရွက္တတ္တ့ဲဟိရီ, လန္႔တတ္တ့ဲ ဩတၱပၸဆုိတ့ဲ ကိုယ္က်င့္တရားႏွစ္မ်ိဳးလဲ ရွိဦးမွ ေနႏုိင္ၾကတယ္။

အဲဒီ “ဟိရီ, ဩတၱပၸ” ကုိယ့္က်င့္ႏွစ္မ်ိဳးသာ  မရွိလွ်င္ လူ႕ေလာကႀကီးဟာ တိရစၧာန္ေလာကနဲ႔ ဘာမွ မျခားေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး၊ ယခုေခတ္မွာပင္ အဲဒီ ကုိယ့္က်င့္ တရား ႏွစ္ပါး အေတာ္ နည္းသြားလုိ႔ တခ်ိဳ႕ေသာ အဘႏွင့္သမီး, ဦးႀကီး ဦးေလးႏွင့္တူမ, ဆရာႏွင့္တပည့္မ, ေက်ာင္းသူ မႀကီးေတြနဲ႕ေက်ာင္းသားႀကီးေတြ အေနအထုိင္သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းမရွိေတာ့ဘူး၊ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားႀကီးေတြဟာတဲဲြၿပီး က,ရဲေနၾကၿပီ ၊ ဒီနည္းလမ္းအတုိင္း သြားလွ်င္ေတာ့ “တိရစၧာန္ေလာကႏွင့္ တန္းတူဖုိ႔ရာ မၾကာေတာ့ပါဘူး” လို႔ ထင္စရာျဖစ္ေနတယ္၊ အႏွစ္ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာ (၂,၅ဝဝ)ေက်ာ္ ေလာက္က ေဟာေတာ္မူထားတဲ့ဗုဒၶျမတ္စြာ၏ တရားေတာ္ကို ဖတ္ၾကစမ္းပါကြယ္။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၂) **မိဘေက်းဇူးတရားေတာ္**

မိဘေက်းဇူးတရားေတာ္။

ဘိကၡဳတုိ႔…မိဘႏွစ္ပါးတု႔ိ၏ ေက်းဇူးကို အလြယ္နည္းႏွင့္ေက်ေအာင္ ဆပ္ႏိုုင္မည္ဟု ငါဘုရား ေဟာေတာ္မမူ၊ ဘိကၡဳတုိ႔…အသက္တစ္ရာ ရွည္ေသာသား(သမီး) တစ္ေယာက္သည္ လက္ယာပခံုး တစ္ဖက္ေပၚမွာ အမိကုိ ထား၍ လက္ဝဲပခံုးတစ္ဖက္ေပၚမွာ အဘကုိ ထားၿပီးလွ်င္ထုိပခံုးေပၚမွာပင္ နံ႔သာတုိ႔ျဖင့္ လိမ္းၾကံ ပြတ္တိုက္ေပးလု႔ိ, ပင္ပန္းေျပေအာင္ ဆုတ္နယ္ေပးလို႔, ေရေႏြး ေရေအးတုိ႔ျဖင့္ ေရခ်ိဳးေပးလုိ႔, အေညာင္းေျပေအာင္ ဆြဲငင္ဆန္႕တန္းေပးလုိ႔ လုပ္ေကၽြးျပဳစုုေနတယ္လုိ႔၊ (ဥပမာ-သေဘာအားျဖင့္)ဆုိၾကစို႔၊ က်င္ႀကီး က်င္ငယ္ေတာင္ ပခံုးေပၚကေန၍ စြန္႔တယ္ ဆုိၾကစို႔၊ (တစ္နည္း ေျပာျပန္ေျပာလွ်င္) ဤကမ႓ာ ေျမျပင္ တစ္ခုလံုးမွာ ရွင္ဘုရင္ႏွင့္ မိဖုရားႀကီးျဖစ္ေအာင္သားက ႀကိဳးစား ေပးတယ္ ဆုိၾကစို႔၊ (သည္လုိမ်ား တတ္ႏိုင္လွ်င္ အမ်ားအထင္အားျဖင့္ မိဘေက်းဇူးေက်ေလာက္ပါၿပီဟု ထင္စရာ ရွိပါေပသည္၊ သိုေသာ္) ဘိကၡဳတို႔..ဤနည္းအားျဖင့္ မိဘေက်းဇူးကုိ ေက်လည္ေအာင္ ဆပ္ရာမ ေရာက္ေသးေခ်။

“အဘယ့္ေၾကာင့္ ေက်လည္ေအာင္ ဆပ္ရာ မေရာက္ေသးသနည္း”ဟု ေမးလွ်င္ ဘိကၡဳတုိ႔ …မိဘတို႔သည္ သားသမီးတို႔ကုိ ႀကီးပြားေအာင္ေမြးေကၽြးသုတ္သင္ၾကေပသည္၊ ဤေလာကကုိ ျပၾက ေပသည္၊(မိဘတုိ႔က မေကၽြးေမြးလိုဘဲ ေမြးခါစကပင္ ပစ္လုိက္မည္ဆုိလွ်င္ ဤေလာကကို ျမင္ရေတာ့မည္မဟုုုတ္၊) ဤသို႔လူတစ္ေယာက္ အျဖစ္ျဖင့္ ႀကီးပြား၍ ဤေလာကကုိ ေတြ႕ျမင္ ေနရသည္မွာ မိဘတို႔ေက်းဇူးသာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မိဘတုိ႔ေက်းဇူးကို အလြယ္ နည္းျဖင့္ ေက်လည္ေအာင္ ဆပ္ႏုိင္မည္ဟုငါဘုရားေဟာေတာ္မမူ။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၁) **အကုသုိလ္ပယ္ရန္ တုိက္တြန္းတရားေတာ္**

အကုသုိလ္ပယ္ရန္ တုိက္တြန္းတရားေတာ္။

ဘိကၡဳတို႔… အကုသိုလ္ကုိပယ္ၾက၊ အကုုသုိလ္ကို ပယ္လုိ႔ ျဖစ္ႏိုင္သည္၊ မျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ “အကုသိုလ္ကုိ ပယ္ၾက” လုိ႔ တုိက္တြန္းေတာ္မူမည္ မဟုတ္ပါ၊ ပယ္လို႔ျဖစ္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ တုိ္က္တြန္းေတာ္မူသည္၊ အကုသုိလ္ကို ပယ္လုိက္သည့္အတြက္ စီးပြားဆုုတ္ယုတ္၍ ဒုကၡေရာက္ၾကမည္ျဖစ္လွ်င္လည္း “ အကုသုိလ္ပယ္ၾက” လုိ႔တုိက္တြန္းေတာ္မူမည္ မဟုတ္ပါ၊ အကုသိုလ္ကုိ ပယ္သည့္အတြက္စီးပြားခ်မ္းသာ တုိးတက္ဖြယ္ရာရွိေသာေၾကာင့္သာ တုိက္တြန္းေတာ္မူသည္။

“အကုသလံ ဘိကၡေဝ ပဇဟထ၊ သကၠာ ဘိကၡေဝ အကုသလံ ပဇဟိတံု၊ ေနာ ေစ တံ ဘိကၡေဝ သကၠာ အဘဝိႆ အကုသလံ ပဇဟိတံု, နာဟံ ဧဝံ ဝေဒယ်ံ “အကုသလံ ဘိကၡေဝ ပဇဟထာ” တိ၊ ယသၼာ စေခါ ဘိကၡေဝ သကၠာ အကုသလံ ပဇဟိတံု, တသၼာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ “အကုသလံ ဘိကၡေဝ ပဇဟထာ”တိ၊ အကုသလံ ဘိကၡေဝ ပဟီနံ အဟိတာယ ဒုကၡာယ သံဝေတၱယ်, နာဟံ ဧဝံ ဝေဒယ်ံ “အကုသလံ ဘိကၡေဝ ပဇဟထာ”တိ၊ ယသၼာ စ ေခါ ဘိကၡေဝ အကုသလံ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတၱတိ၊ တသၼာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ “အကုသလံ ဘိကၡေဝ ပဇဟထာ”တိ။

ကုသုိလ္ပြားေအာင္ တုိက္တြန္းတရားေတာ္။

ဘိကၡဳတို႔.. ကုသိုလ္တရားကို တိုးပြားေစၾက၊ ကုသုိ္ုလ္တရားကို တုိးပြားေအာင္ ႀကိဳးစားလုိ႔ ျဖစ္ႏုိ္င္သည္၊ မျဖစ္ႏုိ္င္လွ်င္ ငါဘုရားတုိက္တြန္းေတာ္မူမည္မဟုတ္ပါ၊ ျဖစ္ႏုိ္င္လို႔သာ တိုက္တြန္း ေတာ္မူသည္၊ ကုသုိလ္တရားကုိ တိုးပြားေအာင္အားထုတ္ေသာေၾကာင့္ စီးပြားဆုတ္ယုတ္၍ ဒုကၡေရာက္ၾကမည္ ျဖစ္လွ်င္လည္း တုိက္တြန္းေတာ္မူမည္မဟုတ္ပါ၊ ကုသုိလ္တရားကုိ တုိးပြား ေစသည့္အတြက္ စီးပြားခ်မ္းသာ တုိးတက္ဖြယ္ရာရွိေသာေၾကာင့္ တုိက္တြန္းေတာ္မူသည္။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၂၀) **ဒုစ႐ုိက္ သုစ႐ုိက္စစ္တမ္း**

ဒုစ႐ုိက္ သုစ႐ုိက္စစ္တမ္း။

ဆရာ။     ။ ကုိင္း ေရွ႕၌ ေဟာေတာ္မူတ့ဲ “မတရားေသာ မမွ်တေသာ အက်င့္” ဆုိတာဒုစ႐ုိ္က္ သံုးမ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း, “တရာမွ်တေသာ အက်င့္” ဆုိတာ သုစ႐ုိက္ သံုးမ်ိဳး ျဖစ္ေၾကာင္းထင္းရွားၿပီး မဟုတ္လားကြဲ႕၊ ဒီေတာ့ “ဒုစ႐ုိ္က္ဆုိတာ ဘာလဲ, သုစ႐ိုက္ဆုိတာ ဘာလဲ” လ႔ို ကေလးမ်ား သိခ်င္ၾကတယ္ မဟုတ္လား။

တပည့္မ်ား။        ။  သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

ဆရာ။     ။ [ဒု=မေကာင္းေသာ+ စ႐ုိက္=(စရိတ) အက်င့္၊] မေကာင္းေသာ အက်င့္ေတြကို “ဒုစ႐ုိက္” ဟုေခၚတယ္၊ ကိုယ္ျဖင့္ ျပဳက်င့္ရေသာ ဒုစ႐ုိက္ကုိ “ကာယဒုစ႐ိုက္”၊ ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာ၍က်င့္ရေသာ ဒုစ႐ုိက္ကုိ “ဝစီဒုစ႐ုိက္”၊ စိတ္ျဖင့္ ၾကံစီ၍က်င့္ရေသာ ဒုစ႐ိုက္ကို “မေနာဒုစ႐ိုက္” ဟုေခၚတယ္၊ နားလည္ၾကရဲ႕လား။

တပည့္မ်ား။        ။ နားလည္ၾကပါတယ္ ဆရာ၊ သုစ႐ိုက္သံုးပါးကေတာ့ ဘယ္လုိဟာပါလဲ။

ဆရာ။     ။ [သု=ေကာင္းေသာ+စ႐ုိက္(စရိတ)=အက်င့္၊]ေကာင္းေသာအက်င့္ေတြကုိ “သုစ႐ုိ္က္” ဟုေခၚတယ္၊ ကုိယ္ျဖင့္ ျပဳက်င့္ရေသာ “ကာယသုစ႐ုိက္”၊ ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုက်င့္ရေသာ “ဝစီသုစ႐ုိက္”၊ စိတ္ျဖင့္ ၾကံစီ၍ က်င့္ရေသာ “မေနာသုစ႐ိုက္” ဟုသံုးပါးရွိတယ္။

တပည့္မ်ား။        ။ ဘယ္လုိ က်င့္ေတာ့ ဒုစ႐ိုက္, ဘယ္လုိက်င့္ေတာ့ သုစ႐ိုက္ ျဖစ္ပါသလဲဆရာ။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၉) **မိစၧာဒိ႒ိအျပစ္ျပႏွင့္ သမၼာဒိ႒ိအက်ဳိးျပတရားေတာ္**

မိစၧာဒိ႒ိအျပစ္ျပတရားေတာ္

၁။ ဘိကၡဳတို႔… မိစၧာဒိ႒ိေၾကာင့္ သတၱဝါတို႔သည္ ခႏၶာကိုယ္ ပ်က္စီး၍ ေသရၿပီးေနာက္ အပါယ္ေလးပါး၌ ျဖစ္ၾကရသကဲ့သို႔ ထို႔အတူ မိစၧာဒိ႒ိေလာက္ အပါယ္ေလးပါ၌ ျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ တရားကို ငါဘုရားျမင္ေတာ္မမူ။

[မိန္႔ေတာ္မူလိုရင္းကား "အပါယ္ခ်ႏိုင္ေသာ တရားမ်ားစြာတို႔တြင္ မိစၧာဒိ႒ိသည္ အပါယ္အခ် ႏိုင္ဆံုး တရားျဖစ္သည္" ဟု မိန္႔ေတာ္မူလိုသည္။

" နာဟံ ဘိကၡေဝ အညံ ဧကဓမၼမၸိ သမႏုပႆာမိ ေယန သတၱာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရမၼရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတႎ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇၨႏၲိ, ယထယိဒံ ဘိကၡေဝ မိစၧာဒိ႒ိ၊ မိစၧာဒိ႒ိယာ ဘိကၡေဝ သမႏၷာဂတာ သတၱာ ကာယႆ ေဘဒါ ပရမၼရဏာ အပါယံ ဒုဂၢတႎ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇၨႏၲိ"။

[အဂၤုတၱဳရ္, ဧကနိပါတ္, (၁၆) ဧကဓမၼ(ဗီဇ)ဝဂ္၊]

သမၼာဒိ႒ိအက်ဳိးျပတရားေတာ္

၂။ ဘိကၡဳတို႔…သမၼာဒိ႒ိေၾကာင့္ သတၱဝါတို႔သည္ ခႏၶာကိုယ္ ပ်က္စီး၍ ေသရၿပီးေနာက္ ဂတိေကာင္း (ဘဝေကာင္း) ျဖစ္ေသာ လူ႕ျပည္ နတ္ျပည္ ျဗဟၼာ့ျပည္၌ ျဖစ္ၾကရသကဲ့သို႔ ထို႔အတူ သမၼာ ဒိ႒ိေလာက္ ေကာင္းေသာ ဘဝ၌ ျဖစ္ေစႏုိင္ေသာတရားကို ငါဘုရား ျမင္ေတာ္မမူ၊ [မိန္႔ေတာ္မူ လိုရင္းကား "ေကာင္းေသာဘဝ၌ ျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ တရားတို႔တြင္ သမၼာဒိ႒ိသည္ ဘဝေကာင္း၌ အျဖစ္ေစႏိုင္ဆံုး တရားျဖစ္သည္" ဟု မိန္႔ေတာ္မူလိုသည္-]

[အဂၤုတၱိဳရ္, ဧကနိပါတ္, (၁၆) ဧကဓမၼ (ဗီဇ) ဝဂ္၊]

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၈) **မိစၧာဒိ႒ိႏွင့္ သမၼာဒိ႒ိအေၾကာင္း**

မိစၧာဒိ႒ိႏွင့္ သမၼာဒိ႒ိအေၾကာင္း

ဆရာ။    ။[ဒိ႒ိ=အျမင္၊ မိစၧာ=အမွား၊ သမၼာ=အမွန္၊] မွားေသာ အျမင္ကို မိစၧာဒိ႒ိ, မွန္ေသာ အျမင္ကို သမၼာဒိ႒ိဟုေခၚသည္၊ နားလည္ၾကရဲ႕လား၊ နားလည္လွ်င္ ျပန္ေျပာၾကစမ္း။

တပည့္မ်ား။       ။ျပန္၍ ေျပာ။

ဆရာ။    ။ေကာင္းၿပီ၊ "ေနာက္ဘဝရွိတယ္" ဆိုလွ်င္ အျမင္မွန္လား, အျမင္မွားလား။

တပည့္မ်ား။       ။အျမင္မွန္။

ဆရာ။    ။"ေနာက္ဘဝ မရွိဘူး" ဆိုလွ်င္ အျမင္မွန္လား, အျမင္မွားလား။

တပည့္မ်ား။       ။အျမင္မွား။

ဆရာ။    ။ေကာင္းတာ (သူမ်ားကို ခ်မ္းသာေစတာ) လုပ္လွ်င္ ေနာက္ဘဝ၌ ေကာင္းက်ဳိး ရမလား, ဆိုးက်ဳိးရမလား။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၈) **ဂုဏ္ေတာ္ ျမန္မာျပန္**

ဒုတိယတန္းဖတ္စာ။

 ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ကိုးပါး ျမန္မာျပန္။

၁။ ဣတိပိ ေသာ ဘဂဝါ အရဟံ-ထိုရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားသည္ ကိေလသာတို႔မွ ေဝးကြာေတာ္မူ၍ ပူေဇာ္အပ္ေသာ ပစၥည္းတုိ႔ကို ခံယူေတာ္မူထိုက္ေသာ ဤအေၾကာင္း ေၾကာင့္လည္း “အရဟံ”ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္ ထင္ရွားေတာ္ မူပါေပသည္တကား။

၂။ ဣတိပိ ေသာ ဘဂဝါ သမၼာ သမၺဳေဒၶါ-ထိုရွင္ေတာ္ ျမတ္ဘုရားသည္ သိဖြယ္ အတန္တန္ကို ေဖာက္ျပန္မရွိ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ သိေတာ္မူႏိုင္ေသာ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္လည္း “သမၼာသမၺဳဒၶ” ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္ ထင္ရွားေတာ္မူပါေပသည္တကား။

၃။ ဣတိပိ ေသာ ဘဂဝါ ဝိဇၨာစရဏ သမၼေႏၷာ-ထိုရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားသည္ ဝိဇၨာဉာဏ္ေတာ္,

သံုးေဘာ္ ရွစ္ပါး, အက်င့္စရဏ တစ္ဆယ္႔ငါးႏွင့္ ျပည္႕စံုေတာ္မူေသာ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္လည္း “ဝိဇၨာ စရဏ သမၸႏၷ” ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္ ထင္ရွားေတာ္ မူပါေပသည္တကား။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၇) **ဒုတိယတန္း အရက်က္ရန္ စာမ်ား**

ဒုတိယတန္း။

အရက်က္ရန္ စာမ်ား။

ေအာက္တန္း စာမ်ားကို မရေသးလွ်င္ ႏႈတ္တက္ ရပါေစ။

ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ ကိုးပါး။

ဣတိပိ ေသာဘဂဝါ (၁)အရဟံ, (၂) သမၼာသမၺဳေဒၶါ,

(၃) ဝိဇၨာစရဏ သမၸေႏၷာ, (၄) သုဂေတာ, (၅) ေလာကဝိဒူ,

(၆) အႏုတၱေရာ ပုရိသ ဒမၼသာရထိ, (၇) သတၳာေဒဝမႏုႆာနံ,

(၈) ဗုေဒၶါ, (၉) ဘဂဝါ။

တရားဂုဏ္ေတာ္ ေျခာက္ပါး။

(၁) သြာကၡာေတာ ဘဂဝတာ ဓေမၼာ, (၂) သႏၵိ႒ိေကာ,

(၃) အကာလိေကာ, (၄) ဧဟိ ပႆိေကာ, (၅) ဩပေနယ်ိေကာ,

 (၆) ပစၥတၱံ ေဝဒိတေဗၺာ ဝိညဴဟိ။

သံဃဂုဏ္ေတာ္ ကိုးပါး။

(၁) သုပၸဋိပေႏၷာ ဘဂဝေတာ သာဝကသေဃာ,

(၂) ဥဇုပၸဋိပေႏၷာ ဘဂဝေတာ သာဝကသံေဃာ, (၃) ဉာယပၸဋိပေႏၷာ ဘဂဝေတာ သာဝက သံေဃာ, (၄) သာမိစိပၸဋိပေႏၷာ ဘဂဝေတာ သာဝက သံေဃာ, (၅) [ယဒိဒံစတၱာရိ ပုရိသယုဂါနိ, အ႒ ပုရိသပုဂၢလာ၊] ဧသ ဘဂဝေတာ သာဝကသံေဃာ, အာဟုေနေယ်ာ, (၆) ပါဟုေနေယ်ာ, (၇) ဒကၡိေဏေယ်ာ, (၈) အၪၥလိကရဏီေယာ, (၉) အႏုတၱရံ ပုညေကၡတၱံ ေလာကႆ။

ဆုေတာင္း။

ဣဒံ ေမ ပုညံ အာသဝကၡယာဝဟံ ေဟာတု။

ငါးပါးသီလ အျပစ္ႏွင့္ အက်ိဳး။

၁။ ။ပါဏာတိပါတ္, သူ႔သက္ သက္က, ….(၁) ခ်ိဳ႕တတ္ အဂၤါ, (၂) မြဲျပာ႐ုပ္သြင္, (၃) အားအင္ယိုယြင္း, (၄) လ်င္ျခင္းလည္းေဝး, (၅) ေဘးကို ေၾကာက္တတ္, (၆) အသတ္ခံရာ, (၇) အနာမ်ားလ်က္, (၈) ေႃခြရံပ်က္၍, (၉) အသက္တိုလ်, ျပစ္မ်ားစြာသည္….ေရွာင္ကအျပန္ အက်ိဳးတည္း။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၆) **ငါးပါးသီလခန္း မွတ္ဖြယ္**

ပထမတန္း အတြက္ၫႊန္ျပခ်က္။

[ဆရာမ်ားသိရန္သာ, တပည့္အား ေျပာရန္မဟုတ္၊]

ငါးပါးသီလခန္း။

[ငါးပါးသီလ ေတာင္းပုံကုိ ဤအခန္း၌ ကေလးမ်ား က်က္ဖုိ႔ရာ မ်ားေနမည္စုိး၍ မျပေသးဘဲ ဒုတိယတန္းက်မွ ျပပါမည္။]

ပါဏာတိပါတ။     ။ပါေဏာတိ ေဝါဟာရေတာသေတၱာ ပရမတၳေတာ ဇီဝိတိႃႏၵိယံ၊ သရေသေနဝ ပတနသဘာဝႆ အႏၲရာဧဝ အတိပါတနံ အတိပါေတာ၊ အတိကၠမၼ ဝါ သတၳာဒီဟိ အဘိဘဝိတြာ ပါတနံ အတိပါေတာ၊ ["ပါဏာတိပါတ" ပုဒ္၌ "ပါဏ+အတိပါတ"  ဟုခြဲ၊) ပါဏ ဟူသည္ အမ်ားေျပာ႐ုိးအားျဖင့္ သတၱဝါတည္း၊ ပရမတၳအသုံးအားျဖင့္ ႐ုပ္နာမ္ႏွစ္ပါးတြင္ ပါဝင္ေသာ ဇီဝိတိေႁႏၵတည္း၊ ထုိပါဏသည္ ကံအ႐ွိန္ကုန္လွ်င္ သူ႔အလုိလုိ က်ရမည့္ (ခ်ဳပ္ဆုံး ရမည့္) သေဘာ႐ွိ၏၊ သူ႔အလိုလို က်ခ်ိန္ မေရာက္မီ အၾကား၌ အလ်င္အျမန္က်ေစျခင္း, (ဥပမာ-အသက္ခုနစ္ဆယ္ျပည့္လွ်င္ သူ႔အလုိလုိက်ရမည့္ ပါဏကုိ

ငါးဆယ္အ႐ြယ္ ေျခာက္ဆယ္အ႐ြယ္ေလာက္၌ အလ်င္အျမန္က်ေစျခင္း, က်ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း)သည္ ပါဏာတိပါတမည္၏၊ [ပါဏ=သတၱဝါ (ဇီဝိတိေႁႏၵ) ကုိ+အတိ=လ်င္ျမန္စြာ+ပါတ=က်ေစျခင္း၊] တစ္နည္း-သူ႔အလုိလုိ က်ခ်ိန္ မေရာက္မီ ဓားစေသာလက္နက္တုိ႔ျဖင့္ အတင္းလႊမ္းမုိး၍က်ေစျခင္းသည္ ပါဏာတိပါတ မည္၏၊ ဤနည္း၌ အတိသဒၵါသည္ လႊမ္းမုိးျခင္းအနက္ေဟာတည္း၊ အခ်ဳပ္မွာ-သူ႔ကုိ သတ္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ေဒါသေစတနာပင္တည္း။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၅) **မိတ္ဆုိးပယ္ခြာ မိတ္ေကာင္း႐ွာတရားေတာ္**

မိတ္ဆုိးပယ္ခြာ မိတ္ေကာင္း႐ွာတရားေတာ္။

ဘိကၡဳတုိ႔ ကုသုိလ္တရား တုိးပြား၍ အကုသုိလ္တရား ဆုတ္ယုတ္သြားဖုိ႔အရာဝယ္ မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္းႏွင့္ ေပါင္းျခင္းမွလြဲ၍ တျခားတရားကုိ ငါဘုရားျမင္ေတာ္မမူ၊ မိတ္ေကာင္း ေဆြေကာင္း ႐ွိသူမွာ မျဖစ္ေသးေသာ ကုသုိလ္မ်ားလည္း ျဖစ္ၾက၏၊ ျဖစ္ၿပီး အကုသုိလ္မ်ိဳးလည္း (ေနာက္ထပ္ မတုိးဘဲ)ဆုတ္ယုတ္ၾကေလသည္။

-------

"နာဟံ ဘိကၡေဝ အညံ ဧကဓမၼမၸိ သမႏုပႆာမိ၊ ေယန အႏုပၸႏၷာဝါ ကုသလာ ဓမၼာ ဥပၸဇၨႏၲိ, ဥပၸႏၷာဝါ အကုသလာ ဓမၼာ ပရိဟာယႏၲိ၊ ယထယိဒံ ဘိကၡေဝ ကလ်ာဏမိတၱတာ၊ ကလ်ဏ မိတၱႆ ဘိကၡေဝ အႏုပၸႏၷာေစဝ ကုသလာ ဓမၼာ ဥပၸဇၨႏၲိ, ဥပၸႏၷာစ အကုသလာ ဓမၼာ ပရိဟာယႏၲိ"။

(အဂုၤတၱိဳရ္, ဧကနိပါတ္, ကလ်ဏမိတၱဝဂ္, ပထမသုတ္၊)

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၄) **တပည့္ဝတ္, သားသမီးဝတ္**

တပည့္ဝတ္ငါးပါးအဓိပၸာယ္။

ဆရာ။     ။ဆြမ္းေတာ္ ေရေတာ္ ပန္းေတာ္ မီးေတာ္ ကပ္လွဴရတဲ့ အက်ိဳးေၾကာင့္ လူ နတ္ စည္းစိမ္ကုိ အႀကိမ္ႀကိမ္ ခံစားၿပီး ရဟႏၲာျဖစ္၍ နိဗၺာန္ရသြားတယ္ဆုိတာ ကေလးမ်ား ၾကားၾကၿပီး မဟုတ္လား။

တပည့္မ်ား။        ။ၾကားပါတယ္ ဆရာ။

ဆရာ။     ။အဲဒီဟာ ဆြမ္းလွဴ႐ုံ တစ္ခုထဲလုိ႔ ထင္ရေပမယ့္ ေနာက္ေနာက္ဘဝမွာ ေနာက္ထပ္ ကုသုိလ္ေတြက အမ်ားႀကီး ဆက္ေသးတယ္ကြဲ႔၊ ဆြမ္းလွဴလုိ႔ ပထမေကာင္းတဲ့ဘဝေရာက္ေရာ၊ အဲဒီ ဘဝမွာ အေမေကာင္း အေဖေကာင္း ဆရာေကာင္း ေတြနဲ႔ ေတြ႔ရလုိ႔ သူတုိ႔က လိမၼာေအာင္ ေျပာဆုိေပးတယ္၊ ဒီေတာ့ ကေလးေတြက လိမၼာၿပီး ေကာင္းတဲ့ အမႈေတြကုိသာ ျပဳၾကေရာ၊ အဲဒီလုိ မိဘေကာင္း ဆရာေကာင္းနဲ႔ေတြ႕တဲ သူေတြဟာ ကုသုိလ္ေတြ ေနာက္ထပ္ ရျပန္တယ္၊ ဒီိလုိ ကုသုိလ္ေတြက မ်ားေတာ့ အပါယ္ေလးပါးမွာ မျဖစ္ရေတာ့ဘဲ လူ နတ္ စည္းစိမ္ကုိ အႀကိမ္ႀကိမ္ ခံစားၿပီး နိဗၺာန္ရတယ္၊ လိမၼာဆုိတာလဲ တပည့္ဝတ္ေက်ရင္ တပည့္လိမၼာပဲ၊ သားသမီးဝတ္ေက်ရင္ သားလိမၼာ သမီးလိမၼာျဖစ္တယ္။

အဲဒီ ဝတ္တရားေတြကုိ ဆရာ ႐ွင္းျပမယ္၊ ကေလးမ်ားရတဲ့ စာကေလးကုိ႐ြတ္ၾကစမ္း။

တပည့္မ်ား။        ။"ဆည္းကပ္ခ်ဥ္းခ" စေသာ လကၤာကုိ သံၿပိဳင္ ညီညီ႐ြတ္ေစ။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၃) **စိတ္ေကာင္းထားၾကေနာ္**

ဆရာ။     ။ဆြမ္းေတာ္ ေရေတာ္ ပန္းေတာ္ မီးေတာ္မ်ားကုိ ကပ္လွဴပူေဇာ္ရေသာ ေကာင္းမႈေၾကာင့္ အပါယ္ေလးပါး မလားရဘဲ လူ နတ္စည္းစိမ္မ်ားကုိ အႀကိမ္ႀကိမ္ခံစားရပုံ, ေနာက္ဆုံး၌ ရဟႏၲာျဖစ္ၿပီး နိဗၺာန္ရပုံကုိ ၾကားသိရၿပီေနာ္၊ ဒီလုိလူေတြဟာ အမွန္ေတာ့ သူတို႔ျပဳတဲ့ ေကာင္းမႈအျပင္ နဂုိကလဲ စိတ္ေကာင္း႐ွိတဲ့ သူေတြျဖစ္လုိ႔သာ ဒါေလာက္ ႀကီးက်ယ္တဲ့အက်ိဳးကုိ ရႏုိင္ၾကတာျဖစ္တယ္၊ ကေလးမ်ားလဲ စိတ္ေကာင္း စိတ္ေကာင္းထားၾကေနာ္။

တပည့္မ်ား။        ။ဟုတ္ကဲ့ဆရာ။

ဆရာ။     ။စိတ္ေကာင္း ႐ွိပလားဆုိရင္ ျပဳလုိက္သမွ်ေကာင္းမႈေတြအတြက္ (သူ႔ေနာက္က အရိပ္ပါ ေနသလုိ) အခြင့္သာတုိင္းအက်ိဳးေပးဖုိ႔ ခ်မ္းသာသုခလဲ အၿမဲပါေနတာပဲလုိ႔ ဗုဒၶျမတ္စြာ ေဟာေတာ္မူတယ္၊ ဆရာဖတ္ျပဦးမယ္။

"ၾကည္လင္ေသာစိတ္(ေကာင္းေသာစိတ္)ျဖင့္ ေျပာဆုိျပဳလုပ္(အားထုတ္ႀကံစီ)သူ၏ ေနာက္သုိ႔ သုခသည္ အစဥ္လုိက္ပါေန၏၊ ဥပမာ-လူရိပ္သည္ လူ႔ေနာက္သုိ႔ အစဥ္လုိက္ေနသကဲ့သုိ႔တည္း" ။

မနသာ ေစပသေႏၷန, ဘာသတီ ဝါကေရာတိ ဝါ၊

တေတာ နံ သုခမေႏြတိ, သာယာဝ အႏုပါယိနိ" ။

(ဓမၼပဒ, ယမကဝဂၢ, မ႒ကု႑လီဝတၳဳ။)

ဆရာ။     ။စိတ္ေကာင္းလု႔ိ အက်ိဳးခံစားရတဲ့ ဝတၳဳေတြ အမ်ားႀကီး႐ွိတယ္၊ ဝတၳဳ တစ္မ်ိဳး ဖတ္ျပမယ္၊ မွတ္မိေအာင္ နားေထာင္ၾကကြဲ႔။

မ႒ကု႑လီအေၾကာင္း။

ငါတုိ႔ဘုရား လက္ထက္ေတာ္အခါ သာဝတၳိၿမိဳ႕၌အလြန္ႏွေျမာ ကပ္ေစးနဲေသာ ပုဏၰား သူေဌးႀကီးမွာ သားကေလးတစ္ေယာက္႐ွိေလသည္၊ ထုိပုဏၰားသည္ ပန္းထိမ္သည္အား လက္ခ ေပးရမည္ စုိးေသာေၾကာင့္ သူကုိယ္တုိင္ ေ႐ႊျပားခတ္၍ လိပ္ၿပီးလွ်င္ သားကေလးအား နာေဍာင္းလုပ္ေပးေလသည္၊[ထုိစင္းေခ်ာ နားေဍာင္း႐ွိသူ ျဖစ္၍ထုိသားကုိ "မ႒ကု႑လီ" ဟု ေခၚၾကေလသည္။]

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၂) **ေရလွဴရေသာအက်ိဳး**

ေရလွဴရေသာအက်ိဳး

ဆရာ။     ။ကေလးမ်ားကုိ ေရလွဴဖို႔ရန္သင္ေပးခဲ့တယ္ မဟုတ္လား၊ ေရလွဴရတဲ့အက်ိဳးကုိ ဆရာဖတ္ျပဦးမယ္။

ပဒုမုတၱိဳရ္ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူၿပီးေသာ အခါ ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူအေပါင္းတုိ႔သည္ ေဗာဓိပင္ကုိ ေရစင္ေရေကာင္းတုိ႔ျဖင့္ သြန္းေလာင္းပူေဇာ္ၾကေလသည္၊ ထုိအခါ အမ်ိဳးသား တစ္ေယာက္သည္ လွပေသာေရအုိး၌ နံ႔သာထုံထားေသာေရတုိ႔ကုိ ထည့္၍ ေဗာဓိပင္ကုိ သြန္းေလာင္း ပူေဇာ္ေလသည္၊ ထုိအမ်ိဳးသားသည္ ထုိဘဝမွ စုေတေသာ္ တုသိတာနတ္ျပည္၌ ျဖစ္၍ ထုိဝမွ ေနာက္၌ လူမင္းစည္းစိမ္ နတ္မင္းစည္းစိမ္ကုိ အႀကိမ္ႀကိမ္ ခံစားကာ ငါ့တုိ႔ ဘုရား လက္ထက္ေတာ္ အခါဝယ္ လူ႔ေဘာင္မွ ထြက္၍ ရဟန္းျပဳၿပီးလွ်င္ "ဂေႏၶာဒကိယ  မေထရ္" ဟူေသာ အမည္အားျဖင့္ ထင္႐ွားေသာ ရဟႏၲာတစ္ပါးျဖစ္လာေလသည္။ (ဗိဇနိဝဂၢ, ဂေႏၶာဒကိယေတၳရ အပဒါန္ပါဠိေတာ္။)

ေရလွဴေသာ အက်ိဳးဆယ္ပါး။

ဆရာ။        ။ဘုရားကုိ ျဖစ္ေစ, ရဟန္းသံဃာေတာ္ကုိ ျဖစ္ေစ သန္႔႐ွင္းၾကည္လင္ေသာ ေရစင္ ေရေကာင္းကုိ ေသာက္ဖုိ႔ ခ်ိဳးဖုိ႔ လွဴဒါန္းသူဟာ ျဖစ္ေလရာဘဝ၌ ဆယ္မ်ိဳးေသာ အက်ိဳး ကုိလဲ ရႏုိင္တယ္တဲ့ကြယ္၊ အက်ိဳးဆယ္ပါးကေတာ့-(၁)အသက္႐ွည္ျခင္း, (၂)အဆင္းလွျခင္း, (၃)ခ်မ္းသာျခင္း, (၄)ခြန္အား(ဗလ) ေကာင္ျခင္း, (၅)ဥာဏ္ပညာထက္ျခင္း, (၆)သန္႔႐ွင္း စင္ၾကယ္ျခင္း, (၇)နာမည္ေက်ာ္ေစာျခင္း, (၈)အေႁခြရံေပါျခင္း, (၉)လ်င္ျမန္ျခင္း,

(၁ဝ)ေရမငတ္ျခင္း အဲဒီဆယ္ပါးပဲ၊ 
ခရီးသြားတုန္း ေရငတ္လာသူကုိ ျဖစ္ေစ, ေရငတ္ေနေသာ ေခြးကေလး ငွက္ကေလးမ်ားကုိ ျဖစ္ေစ စိတ္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ေရတုိက္ေပးရင္လဲ ဒီအက်ိဳး ဆယ္ပါးကုိ ရတာကြဲ႔၊ ဒါ့ေၾကာင့္ ေရငတ္တဲ့ သူမ်ားေတြ႔ရင္ ေရအလွဴေပးၾကပါကြယ္၊ [ေအာက္ပါ ေဆာင္ပုဒ္ကုိ အရက်က္ပါေစ, ဆရာကတုိင္းေပး, တပည့္မ်ားက လုိက္ဆုိ၊]

သက္႐ွည္-ဆင္းလွ, ခ်မ္းသာရ, ဗလ-ဥာဏ္ပညာ။

စင္ၾကယ္သန္႔႐ွင္း, ေက်ာ္ေစာျခင္း, ခပင္းေႁခြရံကာ။

ေရမငတ္ျငား, လ်င္ျမန္သြား, ဆယ္ပါးေရက်ိဳးလာ။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၁) **ဘဝတိုင္းမေကာင္းမႈလိုက္ပံု**

ဘဝတိုင္းမေကာင္းမႈလိုက္ပံု

ဆရာ။ ။ သူ႕ အသက္သတ္မႈက စ​၍ အရက္ေသာက္မႈအထိ အမႈေတြဟာ ေကာင္းတဲ့ အမႈလား, မေကာငး္တဲ့ အမႈလား။

တပည့္မ်ား။    ။ မေကာင္းတဲ့အမႈဘဲ ဆရာ။

ဆရာ။ ။ ဒီလို မေကာင္းမႈေတြ လုပ္ေနရင္ (သတ္ၾက, လုၾက, ခိုးၾက လုပ္ေနရင္) လူေတြမွာ ခ်မ္းသာမလား, ဆင္းရဲမလား။

တပည့္မ်ား။    ။ ဆင္းရဲမယ္ ဆရာ။

ဆရာ။ ။ ေအး, လူေတြကို ဆင္းရဲေအာင္လုပ္တဲ့ အလုပ္ဟူသမွ်ကို “မေကာင္းမႈ”လို႔ မွတ္ထားၾက၊ ဒီ မေကာင္းမႈကိုပဲ စာထဲမွာ ေတာ့ “အကုသိုလ္” လို႔လဲ ေခၚတယ္။

ဆရာ။ ။ အဲဒီ မေကာင္းမႈဟာေလ ျပဳသူကို ဒုကၡေပးဖို႔ရာ အျမဲလုိက္ပါ ေနသလိုပဲ ဒီဘဝမွာ ကိုယ္က သူ႕ကိုသတ္ရင္ ေနာက္ဘဝေတြမွာ ကိုယ္သတ္မယ့္သူ ေပၚတတ္တယ္၊ သတ္မယ့္သူ မေပၚရင္လဲ လက္နက္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႕ထိၿပီး ေသရတတ္တယ္၊ ဒီဘဝမွာ သူ႕ကို ကန္းေအာင္ႏိွပ္စက္ရင္ ေနာင္ဘဝ တစ္ခုခုမွာလဲ မ်က္စိကန္းေအာင္ ႏွိပ္စက္ မယ့္သူ ေပၚလာတတ္တယ္။ ဒီလုိ ေပၚမလာရင္လဲ ေရာဂါျဖစ္ၿပီး ကန္းတတ္တယ္၊ ဗုဒၶျမတ္စြာ ေဟာေတာ္မူတဲ့ တရားေတာ္ကုိ ဆရာဖတ္ျပမယ္, နားေထာင္ၾကစမ္း။

ဗုဒၶဘာသာလက္စြဲ (၁၀) **ငါးပါးသီလ**

ပါဏာတိပါတသိကၡာပုဒ္

ဆရာ။     ။ “ပါဏာတိပါတာ ေဝရမဏိသိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ” လို႔ေဆာက္တည္ထားသူဟာ လူ႕အသက္လဲ မသတ္ရဘူး, ၾကက္ငွက္တို႔ရဲ႕ အသက္လဲ မသတ္ရဘူး၊ ၾကက္ဥ ဘဲဥ သန္းဥ တို႔ကိုလဲ အထဲကအေကာင္ မပ်က္ေသးလွ်င္ မေၾကာ္ရမျပဳတ္ရ မတုတ္ရဘူး၊ အေသမသတ္ဘဲ ႀကိဳးပဲ့ကန္းသြားေအာင္ နာက်င္ေအာင္လဲ မညႇဥ္းဆဲရဘူး၊ သတ္ျဖတ္ ညႇဥ္းဆဲတဲ့ သူဟာေသရင္ ငရဲ က်ရတတ္တယ္၊ ငရဲက လြတ္ရင္ ၿပိတၱာ ျဖစ္တတ္တယ္၊ ကေလးမ်ာမွာ ကိုယ္ခ်င္းစာတရား အၿမဲရွိရမယ္၊ ကေလးမ်ားကို သူမ်ားက သတ္ရင္ ညႇဥ္းဆဲရင္ သေဘာက်သလား, မက်ဘူးလား။

တပည့္မ်ား။        ။ သေဘာမက်ဘူး ဆရာ။

ဆရာ။     ။ ေအး, ကုိယ္ကို ႐ုိက္ႏွက္ ညႇဥ္းဆဲရင္နာသလို ကေလးမ်ားက ႏိုင္တဲ့ သူကို ညႇဥ္းဆဲရင္ နာမွာဘဲ, မခံခ်င္မွာဘဲ၊ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ခ်င္းစာၿပီး သူမ်ားကုိ မညႇဥ္းဆဲ ရဘူးလို႔ ဘုရားက ေဟာေတာ္မူထားတယ္၊ ဆရာဖတ္ျပမယ္။

သတၱဝါဟူသမွ်တို႔သည္ တုတ္ (ဓားစသည္) မွ ေၾကာက္ၾကကုန္၏၊ သတၱဝါဟူသမွ်တို႔သည္ ေသရမည္မွ ေၾကာက္ၾကကုန္၏၊ မိမိ(ေၾကာက္လန္႔မႈ) ကုိ ဥပမာျပဳ၍ (ကိုယ္ခ်င္းစာ၍ ) သူတစ္ပါးကို မညႇဥ္းဆဲရ, မသတ္ရ”။

သေဗၺ တသႏၲိ ဒ႑ႆ, သေဗၺ ဘာယႏၲိ မစၥဳေနာ၊

အတၱာနံ ဥပမံ ကတြာ, န ဟေနယ် န ဃာတေယ။

(ဓမၼပဒ, ဒ႑ဝဂၢ, ဆဗၺဂၢိယဘိကၡဳ ဝတၳဳ၊)