မေတာ္တစ္ဆဆိုတဲ့ စကားကို လူတိုင္းက သံုးႏႈန္းေနၾကပါတယ္။ လက္ထဲက ေကာ္ဖီပန္းကန္ေလး လြတ္က်ၿပီး ကြဲသားတာကို မေတာ္တစ္ဆပါလို႔ ေျဖသိမ့္လိုက္တာ ကိုယ္တိုင္ႀကံဳဖူးၾကမွာပါ။
ရည္ရြယ္ရင္း မရွိဘဲ အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ ျဖစ္သြားတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို မေတာ္တစ္ဆ-လို႔ သံုးႏႈန္းတဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာအဘိဓာန္မွာ ဖြင့္ဆိုပါတယ္။
ဓမၼဒူတဆရာေတာ္ႀကီးကေတာ့ “မေတာ္တာ တစ္ဆဆိုေပမယ့္ ေတာ္တာေတြ အမ်ားႀကီး ဆံုးရွဳံးသြားႏိုင္တယ္” လို႔ ၾသ၀ါဒေပးခဲ့ဖူးေၾကာင္း မွတ္သားခဲ့ရတယ္။
ဟုတ္တယ္။ ဟိုတစ္ေန႔က ဆိုင္ကယ္ႏွစ္စီး မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္တိုက္လိုက္တာ ႏွစ္ေရာက္လံုး ပြဲခ်င္းၿပီးသြားတဲ့ သတင္းဖတ္လိုက္ရလို႔ မေတာ္တစ္ဆို ဆုိေပမယ့္ ေတာ္တာေတြ အမ်ားႀကီးဆံုးရွံဳးသြားႏိုင္သလို အသက္ပါ ဆံုးရွံဳးႏိုင္တယ္ဆိုတာကို စဥ္းစားေတြးေတာေနမိတယ္။
ဒီလိုဘာပဲ ဘယ္အနားမွာ ကားနဲ႔ဆိုင္ကယ္နဲ႔တဲ့၊ ဘယ္ေနရာမွာေတာ့ ကားအခ်င္းခ်င္းတဲ့၊ ဘယ္ေဒသမွာက ဆိုင္ကယ္က လူကို၀င္တိုက္လိုတာ၊ ကားက သစ္ပင္၀င္ေအာင္းလိုက္တာ စတဲ့ မေတာ္တစ္ဆ သတင္းေတြ မၾကားခ်င္ဆံုး ၾကားေနရပါတယ္။
မေတာ္တစ္ဆေတြေၾကာင့္ စည္းစိမ္ေတြဆိုေတြ တန္ဖိုးရွိတဲ့ လူ႔ဘ၀အခ်ိန္ေတြ
အားလံုးက ႏွေျမာၾကတဲ့ အသက္ေတြ စတဲ့ ေတာ္တဲ့အရာေတြ ဆံုးရွံဳးသြားၾကတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကလည္း ဒုနဲ႔ေဒးပါပဲ။ မေတာ္တဲ့ မိနစ္ပိုင္း စကၠန္႔ပိုင္းဆိုတဲ့ တစ္ဆေလးေၾကာင့္ ေတာ္တဲ့ အရာေတြမ်ားစြာ ဆံုးရွံဳးေနၾကရတယ္။
မေတာ္တစ္ဆေၾကာင့္ အသက္ေၾကြလြင့္သြားသူကိုေတာ့ ကံကိုပါ့ဆိုးပါတယ္-ဆိုၿပီး ကံကိုပဲ႐ိုးမယ္ဖြဲ႕လိုက္ၾကျပန္တယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ဥပေစၧဒကကံနဲ႔ သြားရမယ့္ကံပါလာတာကိုး ဆိုၿပီး မွတ္ခ်က္ခ်သူကခ်။ အသက္ဉာဏ္ေစာင့္ ဥစၥာကံေစာင့္ ဆိုတာကိုေတာ့ ေမ့ထားၾကဟန္တူပါရဲ့။
သူတို႔ရဲ့ မွတ္ခ်က္ကေလးေတြေၾကာင့္ ဉာဏ္ႏုံ႔ေပမယ့္ ေတြးၾကည့္ဖူးတယ္။ ဥပေစၧဒက ကံအေၾကာင္းကိုေပါ့။ ေသျခင္းေလးမ်ိဳးမွာ ဥပေစၧဒကကံကို ဥပမာေပးတဲ့အခါ..မီးစာေရာ ဆီပါ မကုန္ခမ္းေသးပဲ ေလျပင္းတိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ သို႔မဟုတ္တမင္ၿငိမ္းသတ္မႈေၾကာင့္ ထြန္းထားတဲ့ ဆီမီးၿငိမ္းသြားသကဲ့သို႔လို႔ ဥပမာေပးေတာ္မူၾကပါတယ္။ ဒီလိုဆိုေတာ့ အဲဒီမီးကို ေလတိုက္မႈဒဏ္ခံႏိုင္ေအာင္ ဉာဏ္ယွဥ္ၿပီး ကာကြယ္လို႔ရႏိုင္သလို႔ ဥပေစၧဒကကံအတြက္လဲ အသိဉာဏ္ဦးစီးၿပီး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ထားရင္ ရႏိုင္မယ္လို႔ ေတြးေတာမိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကမၼ၀ိသေယာ အစိေႏၲေယ်ာ=ကံအရာကို မႀကံစည္သင့္၊ ႀကံစည္ရင္ေတာ့ ရူးသြားႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ ဗုဒၶတရားေတာ္ကို အမွတ္ရလို႔ အေတြးစကို ဘရိတ္အုပ္လိုက္ရပါတယ္။ ေနရာတိုင္းမွာ ေသမင္းရွိေနတာေတာ့ အေသအခ်ာပဲ..လို႔ ေတြလက္စ အရွိန္နဲ႔ ဆက္ေတြးမိလိုက္ေသးတယ္။ ဒါက ဘ၀ခရီးမွာ ႀကံဳေတြ႕ရတတ္တဲ့ မေတာ္တစ္ဆပါ။ မေတာ္တစ္ဆဆိုေပမယ့္ေနာ္….။
ၿပီးေတာ့ သံသရာခရီးရဲ့ မေတာ္တစ္ဆေတြ အေၾကာင္းေလး ေတြးၾကည့္ၾကေပါ့။ သံသရာမွာ မေတာ္တဲ့ ေလာဘတစ္ဆေလးေၾကာင့္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ လူ႔ဘ၀ကို ဆံုးရွံဳးၿပီး အပါယ္ေထာင္ထဲ က်သြားသူေတြ၊ မေတာ္တဲ့ ေဒါသတစ္ဆေၾကာင့္ ျမင့္ျမတ္တဲ့ လူဘ၀ကေန နိမ့္က်တဲ့ အပါယ္စရင္းေရာက္သြားသူေတြ၊ မေတာ္တဲ့ ေမဟတစ္ဆေၾကာင့္ အသက္တမွ် ျမတ္ႏိုးစရာေကာင္းတဲ့ ဘ၀ေတြကို ေျခမႈန္းျပစ္ၿပီး အပါယ္ဘံုသားျဖစ္သြားသူေတြ အမ်ားႀကီးပါပဲ။
အဇာတသတ္တို႔ဆို သူတို႔ရဲ့ မေတာ္တဲ့ စိတ္ဓာတ္တစ္ဆေလးေၾကာင့္ အထြဋ္အျမတ္ မဂ္ဖိုလ္တရားကို ဆံုးရွံဳးခဲ့ရတယ္၊ ေနာက္ဘ၀မွာ အပါယ္ေထာင္ထဲမွာ ဆင္းရဲစြာနဲ႔ ဘ၀ကို စေတးရတယ္။
အရွင္ေဒ၀ဒတ္ႀကီးေကာ မေတာ္တဲ့ စိတ္ယုတ္မာ တစ္ဆေၾကာင့္ ရတနာတန္း၀င္ စ်ာန္ေတြေလွ်ာ့ခဲ့ရတယ္၊ ေနာက္ဆံုး အပါယ္မွ မရွဳမလွစြာနဲ႔ မေတာ္တစ္ေလးျပဳခဲ့မိတဲ့ အျပစ္ကို ကမ႓ာနဲ႔ခ်ည္ၿပီး ေပးဆပ္ေနရတယ္။
ကိုယ္ျပဳလိုက္တဲ့ မေတာ္(မတရား) တစ္ဆေလးေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆံုးရွံဳးသြားရတဲ့ ေတာ္တဲ့အရာေတြက အဆမတန္မ်ားျပားလြန္းလွတယ္၊ ခံစားရတဲ့ ဒုကၡေတြက အခ်ိန္အားျဖင့္လည္းၾကာ၊ ဒဏ္ခ်က္ကလည္း အလြန္ျပင္းထန္တာမုိ႔ မတန္လိုက္တာေနာ္..လို႔ ေတြးေတာမိပါေသးရဲ့။
ျမတ္ဗုဒၶက “သတိ ံ စ ခြါဟံ ဘိကၡေ၀ သဗၺတၳိကံ ၀ဒါမိ= သတိဟာ အလံုးစံုေသာအက်ိဳးကို ၿပီးေစ၏”လို႔ ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ “အပၸမာေဒန ဘိကၡေ၀ သမၸာေဒထ=(သတိ)အမႈနဲ႔ အမွတ္နဲ႔ ေနၾက”ဖို႔ အႀကိမ္ေပါင္း တစ္ေသာင္းေက်ာ္ မိန္႔ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာအဘိဓာန္က ဖြင့္ဆိုတာေလးက အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ျဖစ္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ကို မေတာ္တစ္ဆလို႔ဆိုေတာ့ အမႈနဲ႔ အမွတ္နဲ႔ေနရင္ မေတာ္တစ္ဆမျဖစ္ေတာ့ဘူး လို႔ဆိုလိုတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ဘ၀ခရီးမွာ မေတာ္တစ္ဆမျဖစ္ေအာင္ စားတဲ့အခါ သြားတဲ့အခါ လာတဲ့အခါစတဲ့ အခါခပ္သိမ္းမွာ (သတိထားျခင္း)အမႈနဲ႔၊ အမွတ္နဲ႔ ေနၾကဖို႔ လိုတာေပါ့ဗ်ာ။ သံသရာခရီးမွာ မေတာ္တစ္ဆမျဖစ္ေအာင္လဲ ကိုယ္နဲ႔ျပဳ၊ ႏႈတ္နဲ႔ေျပာ၊ မေနာနဲ႔ေတြးႀကံတဲ့ လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ အမႈမဲ့မျဖစ္ေအာင္ (သိတိထား)မႈနဲ႔၊ အမွတ္မဲ့မျဖစ္ေအာင္ အမွတ္နဲ႔ ျပဳၾက ေျပာၾက ႀကံေတြးၾကမယ္ဆိုရင္……….
